Bogactwo surowców mineralnych (siarka, sól kamienna, saletry, rudy metali) na terenie po³udniowej Polski to skutek wystêpowania obszarów zalewowych mórz w erze mezozoicznej(jura, kreda) oraz w epoce trzeciorzêdu, kiedy to morze stopniowo wycofa³o siê i nast±pi³y fa³dowania, a pó¼niej okresy zlodowaceñ. W pasie Pogórza Wielickiego i Bocheñskiego znajduj± siê bogate pok³ady soli odkryte ju¿ w neolicie przez cz³owieka, lecz na skalê przemys³ow± wydobycie rozpoczê³o siê w ¶redniowieczu. Wtedy to równie¿ za³o¿ono g³ówne miasta górnictwa solnego Wieliczkê i Bochniê.
Wieliczka to niewielkie podkrakowskie miasteczko za³o¿one przez króla Przemys³awa II w 1290 r. s³yn±ce od tego czasu z jednego z najstarszych w Europie cechu górników ¿upnych oraz zak³adów przemys³u solnego. Kompleks zabytkowy kopalni to blisko 300 km systemu podziemnych chodników wydr±¿onych na 9 poziomach, licz±cy ³±cznie ponad 3000 komór i siêgaj±cy do maksymalnie 327 m w g³±b.
Czê¶æ ekspozycji muzealnych, udostêpniona dla zwiedzaj±cych to korytarze i podziemne hale, wspania³e kaplice, s³one jeziora, oryginalne ¶redniowieczne urz±dzenia do wyrobu górniczego, dziesi±tki rze¼b solnych i kapliczek.
G³ówn± atrakcj± jest kompleks komór na g³êboko¶ci 125 m, gdzie znajduj± siê restauracja, sklepy pami±tkowe, a nawet podziemna poczta. Mo¿na tutaj zorganizowaæ konferencje, bankiety, bale okazjonalne i imprezy towarzyskie lub sportowe, a nawet ¶luby. Cyklicznie organizowane s± tutaj pokazy sztuki górniczej, wystawy rze¼by artystycznej w soli oraz koncerty orkiestr dêtych.
zdjêcie:www.ckmedia.pl/~jankomuzykant
Dla kuracjuszy polecamy pobyt w tutejszym szczególnie korzystnym mikroklimacie dla osób ze schorzeniami górnych dróg oddechowych i alergiami. W komorze Wessel prowadzi dzia³alno¶æ Podziemny O¶rodek Rehabilitacyjno - Leczniczy.
Kopalnia w Wieliczce wpisana zosta³a w krajowy rejestr zabytków, tak¿e widnieje na Pierwszej Li¶cie ¦wiatowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO oraz niedawno zosta³a nobilitowana do rangi Pomnika Historii Narodowej.
Kopalnia jest czynna codziennie:
7:30 - 19:30 w okresie 1.IV - 31.X
8:00 - 16:00 w okresie 2.XI - 31.III
Za wyj±tkiem Nowego Roku, ¶wi±t Wielkanocnych, 1.XI; 4, 24-26, 31.XII.
Wstêp za op³at± z przewodnikiem (w kilku jêzykach) indywidualnie lub grupowo.
Inne zabytki kulturalne i historyczne Wieliczki:
Zamek ¿upny powsta³y na prze³omie XIII i XIV w. jest jedyn± w Europie twierdz±, która by³a siedzib± w³adz ¿upnych a nie w³adz pañstwa.
"Sztygarówka" to gmach wotum cesarza austriackiego.
Ko¶cio³y ¶w. Klemensa i klasztor Franciszkanów.
Bochnia jest jednym z najstarszych miast Ma³opolski, dziêki odkryciu bogatych z³ó¿ soli i za³o¿eniu w 1251r. najstarszej kopalni soli i zarazem najstarszego jak siê szacuje zabytku górnictwa w Polsce i Europie. Wed³ug legendy sól w Bochni zosta³a odkryta dziêki ¶wiêtej Kindze, córce króla Wêgier Beli IV, która po¶lubi³a ksiêcia krakowskiego Boles³awa. Kinga za¿yczy³a sobie w wianie od ojca, nie z³ota czy drogich kamieni, ale soli. Ten skarb - sól - chcia³a ofiarowaæ swojej nowej ojczy¼nie. Król wêgierski podarowa³ córce kopalniê soli w Siedmiogrodzie, a Kinga bior±c j± w posiadanie, zwyczajem ¶redniowiecznym wrzuci³a do szybu pier¶cieñ. W drodze do Krakowa, bêd±c w Bochni, mia³a sen aby w ogrodzie szewca kopaæ szyb. Sen ¶w. Kingi okaza³ siê proroczy, w wykopanym szybie znaleziono sól, a w pierwszej wydobytej bryle górnicy znale¼li pier¶cieñ wrzucony do kopalni w dalekim Siedmiogrodzie. Aby zado¶æ uczyniæ szewcowi, który przekaza³ swoj± ojcowiznê na rzecz kopalni nowo powsta³y szyb nazwano Sutoris.
zdjêcie:www.ckmedia.pl/~jankomuzykant
Wydobycie "bia³ego z³ota" trwa³o ci±gle tutaj do koñca lat 80-tych XX wieku, przez co miasto rozwinê³o siê i podnios³o rangê w regionie licz±c siê w okresie najwiêkszego rozkwitu przypadaj±cego na wieki XIV - XVI na równi obok Krakowa i Sandomierza. (Bochnia). Od ponad siedmiu wieków dzia³a tu nieprzerwanie przedsiêbiorstwo górnicze, które zmieni³o swój charakter z o¶rodka przemys³owego na turystyczno - uzdrowiskowy.
Dla turystów odwiedzaj±cych kopalniê dostêpne s± obiekty w uk³adzie 2 wariantów zwiedzania:
Trasa turystyczna: ca³o¶æ zajmuje od 1,5 do 2 godzin i obejmuje kompleks chodników, schodów i komór, gdzie mo¿na obejrzeæ zabytkowe maszyny górnicze, miejsca kultu religijnego (kaplica ¶w. Kingi), komory udostêpniane do noclegów, dla organizacji konferencji i imprez kulturalnych, balów okazjonalnych. W najwiêkszej Komorze "Wa¿yn" maj±cej d³ugo¶æ 350 m a szeroko¶æ 10-12 m znalaz³o miejsce chyba jedyne w Europie podziemne boisko do gry, miejsce do organizacji dyskotek. Ofert± specjaln± jest mo¿liwo¶æ zostania w kopalni na nocleg w Komorze "Wa¿yn", która wyposa¿ona jest w ³ó¿ka, poduszki i ¶piwory.
Trasa geologiczna: w czê¶ci o podwy¿szonym stopniu trudno¶ci ze stromymi i ciasnymi szybami oraz licznymi za³omami, przeznaczona dla osób odwa¿nych o dobrej kondycji i zdolno¶ciach wspinaczkowych.
Na terenie kopalni istniej± o¶rodki uzdrowiskowe i rehabilitacyjno - lecznicze dla osób z ró¿nymi schorzeniami oferuj±ce kilkana¶cie ró¿nych terapii medycznych a dla osób cierpi±cych na schorzenia górnych i dolnych dróg oddechowych, alergie i choroby skóry rekomendowane s± terapie podziemne.
Inne zabytki kulturalne i historyczne Bochni:
Bazylika mniejsza ¶w. Miko³aja
Szlak Architektury Drewnianej
Rynek G³ówny
Nieopodal mie¶ci siê zamek obronny Kmitów w Nowym Wi¶niczu
)
)
)
